รับแปลผลวิจัย รับวิเคราะห์ข้อมูล
ประเภทของนโยบายสาธารณะ

นักวิชาการได้แบ่งประเภทของนโยบายสาธารณะไว้อย่างหลากหลาย แต่เมื่อนำมาจัดหมวดหมู่แล้วสามารถแบ่งออกโดยใช้เกณฑ์ 4 ลักษณะ ได้แก่

        1. แบ่งประเภทตามลักษณะเนื้อหา และวัตถุประสงค์ของนโยบาย
        2. แบ่งประเภทตามลักษณะขอบข่ายผลกระทบของนโยบาย
        3. แบ่งประเภทตามลักษณะกระบวนการของนโยบาย
        4. แบ่งประเภทตามลักษณะกิจกรรม หรือภารกิจสำคัญของรัฐบาล

1. แบ่งประเภทตามลักษณะเนื้อหา และวัตถุประสงค์ของนโยบาย

ธีโอดอร์ โลวาย (Theodore Lowi. 1968 : 667-715) ได้แบ่งไว้ 3 ประเภท คือ

    1. นโยบายเกี่ยวกับการจัดระเบียบกฎเกณฑ์ เป็นนโยบายที่มีเนื้อหาและวัตถุประสงค์เพื่อต้องการจัดระเบียบของสังคมให้อยู่ในสภาพที่เรียบร้อย ประชาชนมีการดำรงชีวิตอย่างปกติสุข ซึ่งนโยบายสาธารณะประเภทนี้จะเป็นกฎ ข้อบังคับ คำสั่งต่าง ๆ เพื่อให้ประชาชนกระทำหรืองดเว้นการกระทำตามที่กำหนดไว้ หากฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติจะได้รับโทษตามที่ได้กำหนดไว้ เช่น นโยบายการรักษาความสงบเรียบร้อยภายใน พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ.2545

    2. นโยบายเกี่ยวกับการกระจายทรัพยากร เป็นนโยบายที่มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดรายละเอียดเกี่ยวกับการกระจายทรัพยากรต่าง ๆ ของรัฐ ทั้งทรัพยากรด้านเศรษฐกิจ (สินค้า บริการ) ทรัพยากรการเมือง (เกียรติยศ ชื่อเสียง) ทรัพยากรทางสังคม (ค่านิยม สถานะทางสังคม) โดยรัฐต้องกระจายให้แก่สมาชิกในสังคมอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม เช่น นโยบายการประกันสังคม นโยบายการรักษาพยาบาล นโยบายเรียนฟรี 15 ปี

     3. นโยบายเกี่ยวกับการจัดสรรทรัพยากรเสียใหม่ เป็นนโยบายที่มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะดำเนินการจัดสรรปันส่วนทรัพยากรต่าง ๆ ใหม่อีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมทางสังคม และความสงบสุขของสังคม ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะดำเนินการเป็นระยะตามสภาวการณ์ทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น นโยบายภาษีอากร นโยบายการปฏิรูปที่ดิน

2. แบ่งประเภทตามลักษณะขอบข่ายผลกระทบของนโยบาย นักวิชาการที่แบ่งตามลักษณะนี้ เช่น

เดวิด อีสตัน (Davis Eston.1953 :129) ได้แบ่งประเภทของนโยบายสาธารณะโดยการพิจารณาว่านโยบายแต่ละประเภทที่ได้กำหนดขึ้นมานั้นได้ส่งผลบังคับใช้ไปยังหมู่ประชาชนมากน้อยเพียงไร ซึ่งสามารถจำแนกได้ 2 ประเภท คือ 1) นโยบายที่กำหนดออกมาเพื่อใช้บังคับต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคลโดยเฉพาะ เช่น นโยบายเพิ่มภาษีที่ดิน นโยบายบัตรเครดิตเกษตรกร นโยบายรถยนต์คันแรก และ 2) นโยบายที่มีผลกระทบหรือใช้บังคับกับสมาชิกของสังคมทั้งหมด เช่น นโยบายรักษาความสงบเรียบร้อยภายใน นโยบายรถไฟฟรี เป็นต้น

ไอร่า ชาแคนสกี้ (Ira Sharkansky.1971 :62) ได้แบ่งประเภทของนโยบายสาธารณะจากผลกระทบของนโยบาย โดยรวมนโยบายที่ส่งผลกระทบอย่างเดียวกันไว้ประเภทเดียวกัน เช่น นำเอานโยบายที่เกิดผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยตั้งแต่เกิดจนตาย เป็นนโยบายประเภทนโยบายสาธารณสุข เป็นต้น ซึ่งชาแคนสกี้ได้แบ่งนโยบายสาธารณะเป็น 6 ประเภท ได้แก่

        1. นโยบายทางการศึกษา
        2. นโยบายทางสาธารณะ
        3. นโยบายสวัสดิภาพสาธารณะ
        4. นโยบายสาธารณสุข
        5. นโยบายทรัพยากรธรรมชาติ
        6. นโยบายความปลอดภัยสาธารณะ

3. แบ่งประเภทตามลักษณะกระบวนการของนโยบายสาธารณะ นักวิชาการที่แบ่งตามลักษณะนี้ เช่น ไอรา ชาร์แรนสกี้ แบ่งนโยบายสาธารณะตามกระบวนการของนโยบายไว้ 3 ประเภท ได้แก่

     1. ขั้นนโยบายสาธารณะ (Public policy) ซึ่งเป็นขั้นตอนของการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ของรัฐบาลที่ตั้งเป้าหมายหรือตั้งใจไว้ว่าต้องการกระทำเช่นนั้นเพื่อให้ได้มาซึ่งนโยบายสาธารณะ หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งคือ ขั้นตอนเริ่มต้นเพื่อให้ได้มาซึ่งนโยบายสาธารณะ โดยปกตินโยบายสาธารณะดังกล่าวจะเป็นนโยบายสาธารณะที่สมบูรณ์ได้นั้นต้องผ่านกระบวนการทางรัฐสภา กล่าวคือ เสนอต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณา หรือมีการประกาศให้สาธารณชนได้รับทราบเสียก่อน

     2. ขั้นผลผลิตของนโยบาย (Policy outputs) เป็นขั้นตอนที่แสดงให้เห็นถึงผลของนโยบายที่รัฐบาลได้ดำเนินการ กล่าวคือ เมื่อมีการประกาศใช้นโยบายสาธารณะ และมีการดำเนินการตามนโยบายตามกลไกของรัฐบาล ทำให้รัฐบาลคาดหวังผลการดำเนินการของนโยบายตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายของนโยบาย เช่น นโยบายรักษาฟรีอย่างมีคุณภาพ ของรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ รัฐบาลย่อมคาดหวังให้ประชาชนเข้าถึงการบริการด้านสาธารณสุขอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ เป็นต้น

     3. ขั้นผลกระทบของนโยบาย (Policy impacts) เป็นขั้นตอนที่แสดงให้เห็นถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการนำนโยบายไปปฏิบัติ ซึ่งผลกระทบที่เกิดขึ้นมีทั้งผลกระทบในเชิงบวก หรือผลกระทบในเชิงลบ รวมทั้งอาจจะเป็นผลกระทบที่ผู้กำหนดนโยบายคาดการณ์ไว้หรือไม่ก็ได้

เยเฮชเกิล ดรอว์ (Dror.1968 : 14) ได้แบ่งประเภทของนโยบายสาธารณะไว้ 3 ประเภท ได้แก่

     1. ขั้นกำหนดนโยบายต้นแบบ (Metapolicy making stage) เป็นการตัดสินในว่าจะให้มีการกำหนดนโยบายสาธารณะอะไรบ้าง และโดยวิธีการอย่างไร ขั้นตอนนี้จึงเป็นขั้นตอนการวางรูปแบบและวัตถุประสงค์ว่าจะกำหนดนโยบายสาธารณะเพื่อแก้ปัญหาใด โดยวิธีการใด ซึ่งเป็นขั้นตอนที่มีผลกระทบต่อระบบการกำหนดนโยบาย

     2. ขั้นการกำหนดนโยบาย (Policy making stage) เป็นขั้นตอนของการแก้ไขปัญหาเฉพาะด้านของสังคม ไม่ใช่การแก้ไขปัญหาทั้งหมดของสังคม ซึ่งขั้นตอนนี้สามารถทำพร้อมกับขั้นตอนที่ 1 หรือภายหลังเพียงเล็กน้อย โดยไม่จำเป็นต้องกระทำภายหลังจากที่ผ่านพ้นตามขั้นตอนที่ 1 แล้วทุกประการ ซึ่งความรวดเร็ว หรือล่าช้า ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของขั้นตอนที่ 1

     3. ขั้นภายหลังการกำหนดนโยบาย (Postpolicy making stage) เป็นขั้นตอนที่ต้องดำเนินการต่าง ๆตามนโยบายที่ได้กำหนดไว้

4. แบ่งประเภทตามลักษณะกิจกรรม หรือภารกิจสำคัญของรัฐบาล ซึ่งนักวิชาการที่แบ่งตามลักษณะนี้คือ โธมัส อาร์ ดาย (Thomas R. Dye. 1972) โดยแบ่งตามภารกิจของสหรัฐอเมริกาไว้ 12 ประเภท ได้แก่

        1. นโยบายป้องกันประเทศ
        2. นโยบายต่างประเทศ
        3. นโยบายการศึกษา
        4. นโยบายสวัสดิการ
        5. นโยบายการรักษาความสงบภายใน
        6. นโยบายทางหลวง
        7. นโยบายภาษีอากร
        8. นโยบายเคหะสงเคราะห์
        9. นโยบายประกันสังคม
        10. นโยบายสาธารณะสุข
        11. นโยบายพัฒนาชุมชน/ตัวเมือง
        12. นโยบายทางเศรษฐกิจ

สรุปได้ว่า การแบ่งประเภทของนโยบายสาธารณะ นักวิชาการได้เสนอไว้หลากหลายทั้งที่ต่างกันและคล้ายกัน แต่จัดหมวดหมู่แล้วสามารถแบ่งได้เป็น 4 ลักษณะ คือ แบ่งตามเนื้อหาและวัตถุประสงค์แบ่งตามขอบข่ายผลกระทบ แบ่งตามกระบวนการของนโยบาย และแบ่งตามกิจกรรมหรือภารกิจสำคัญของรัฐบาล

Tags รับทำวิจัย วิเคราะห์ spss รับวิเคราะห์ข้อมูล งานวิจัย รับสรุปงานวิจัย รับงานวิจัย วิจัยตลาด โปรแกรม spss วิทยานิพนธ์ รับแปลภาษา วิเคราะห์ spss รับวิเคราะห์ข้อมูล แปล เอกสาร ภาษาอังกฤษ พิษณุโลก งานวิจัย รับสรุปงานวิจัย รับงานวิจัย โปรแกรม SPSS รับประมวลผลข้อมูล spss รับงานวิจัย รับสรุปผลงานวิจัย แปลผลงานวิจัย วิเคราะห์ SPSS รับคีย์ข้อมูล รับจ้างทำวิจัย รับทำ IS เชียงใหม่ รับทำงาน วิจัย รับทำงานวิจัย รับทำภาคนิพนธ์ โปรแกรม SPSS ลำปาง รับทำวิจัย รับทำวิทยานิพนธ์ แปล เอกสาร ภาษาอังกฤษ รับทำสารนิพนธ์รับทำแบบสอบถาม ผลงานวิจัย โปรแกรม SPSS แปลเอกสาร งานวิจัย รับทำวิจัย ชลบุรี รับทําปัญหา พิเศษ รับทําวิทยานิพนธ์ รับประมวลผล spss ขอนแก่น รับวิเคราะห์ spss รับเก็บข้อมูล โปรแกรม SPSS รับแปลเอกสาร วิทยานิพนธ์ โปรแกรม spss รับ แปล ภาษา รับประมวลผล spss ขอนแก่น รับวิเคราะห์ spss รับเก็บข้อมูล รับแปลเอกสาร เชียงใหม่ ลำปาง พิษณุโลก นครนายก วิเคราะห์ SPSS นครสวรรค์ แพร่ ชลบุรี ระยอง

ข้อมูลจัดทำขึ้นเพื่อสาธารณะประโยชน์และการศึกษาเท่านั้น

<--- เริ่มใหม่

  KonChangfun.com Design ขอสงวนลิขสิทธิ์ ©  รับวิเคราะห์ SPSS รับสรุปผลวิจัย รับแปลผลวิจัย ด้วยโปรแกรม SPSS